حادثه 9 سال پیش را دوباره مرور کردیم و امروز در پادکست چاپاد انتشار داده شد.

بیایید درباره معمای جهانی انرژی صحبت کنیم. این موضوع بسیار بزرگیه. و در حال حاضر، به نظر می‌رسه از همیشه آشفته‌تر هم هست. اما نکته اینجاست. اگر بدونید به دنبال چه چیزی بگردید، اگر بتونید نیروهای کلیدی در حال بازی را تشخیص بدید، کل تصویر شروع به معنا پیدا کردن می‌کنه. پس بیایید مستقیماً وارد بشم. می‌دانید، همه چیز با تیترهایی شروع می‌شود که واقعاً شما را جذب می‌کنند، مثل این یکی. یک پالایشگاه روسی، یکی از بزرگترین‌های اون‌ها، ناگهان بعد از حمله پهپادی در آتش می‌سوزه. به همین سادگی، بخش عظیمی از فرآوری نفت خام آن‌ها متوقف می‌شوه. این یه شوک ناگهانی و شدید به کل سیستمه و بعد چیزی را می‌بینید که باعث می‌شه دوبار نگاه کنید. چیزی که فقط درک نمی‌شه! آمریکا نفت خام خودش را به آفریقا می‌فرستد و نه فقط به هر جایی، بلکه به نیجریه، یک تولیدکننده بزرگ نفت تو نوع خودش. برای اولین بار، ایالات متحده بیشتر از آنچه که از نیجریه دریافت می‌کند، به آن می‌فرستد. این یک تغییر کامل در نحوه عملکرد امور برای دهه‌ها است. بسیار خب، پس ما یک منطقه جنگی و یک معامله تجاری عجیب داریم، و سپس هزاران مایل دورتر، نوع کاملاً متفاوتی از بمب را می‌بینید. شرکت شل (Shell)این بار توی یه دادگاه است. یک قاضی توی آفریقای جنوبی به سادگی ترمز یک پروژه عظیم نفتی فراساحلی را می‌کشه. ما در مورد غول‌هایی مانند توتال‌انرژی (Total Energies) و شل صحبت می‌کنیم که متوقف شده‌اند . و چرا؟ نگرانی‌های زیست‌محیطی. پس شما یک حمله پهپادی، یک مسیر کشتیرانی عجیب، و یک حکم دادگاه دارید. منظورم این است که آن‌ها کاملاً تصادفی به نظر می‌رسند، درست است؟ فقط تیترهای بی‌ارتباط از سراسر جهان. اما اگر اینطور نباشد چی؟ اگر این‌ها همه فقط سرنخ باشند؟ قطعاتی از همان معمای غول‌پیکر جهانی، که همگی به سه نیروی قدرتمند و درهم‌تنیده ...

 به « خبرهای هفتگی چاپاد» خوش آمدید، جایی که ما داستان‌های بزرگ پنهان پشت تیترهای خبری را برایتان باز می‌کنیم.

 قیمت نفت و گاز کاملاً بی‌ثبات و پراکنده است. برای درک واقعی این آشفتگی، باید کل بازار جهانی انرژی را مانند یک طناب‌کشی عظیم و غیرقابل پیش‌بینی تصور کنید. در یک سمت طناب، نیروهای بزرگی هستند که عرضه بیشتری را به بازار تزریق می‌کنند و تلاش دارند قیمت‌ها را پایین بکشند.  اما در سمت دیگر، فشارهای ژئوپلیتیکی قرار دارند که با همان شدت، عرضه را از بازار خارج کرده و قیمت‌ها را بالا می‌برند. ما می‌خواهیم نشان دهیم چه کسانی در هر طرف این طناب قرار دارند.

ولی در ابتدا سیستم گردش گل حفاری و چرخه به کارگیری تجهیزات درگیر در این سیستم را مرور می کنیم و سراغ قلب تپنده عملیات حفاری، یعنی سیستم سیالات یا همان گل حفاری می‌رویم. می‌خواهیم کالبدشکافی کنیم که این سیستم پیچیده چطور کار می‌کند و چرا انقدر حیاتی است. دقیقاً انگار داریم به سیستم گردش خون یک موجود غول‌پیکر صنعتی نگاه می‌کنیم...

و باقى می‌ماند آن مادر پیرى که چشم به راه فرزند شهیدش است

و آن دختر جوانى که منتظر معشوق خویش است

و فرزندانى که به انتظار پدر قهرمان‌شان نشسته‌اند

نمی‌دانم چه کسى وطن را فروخت

اما دیدم چه کسى بهاى آن را پرداخت...

واصف باختری، شاعر افغانستانی در کتاب از این اوادیا

امروز، وقتی لرزشِ ساختمان‌ها از اهواز تا تهران، پنجره‌های خواب کودکانمان را می‌کوبد، وقتی صدای انفجار در ذهنِ مادری در اصفهان، با فریادِ فرزندش گره می‌خورد... می‌دانیم که ترس، مهمان ناخوانده‌ی خانه‌هایمان شده است. اما در همین تاریک‌ترین لحظات، دست‌های پدر بر پشت کودک لرزان می‌لغزد، آواز مادر، انفجارها را در آغوش می‌گیرد، «نگران نباش، فردا روزی است که جنگ فقط یک قصه‌ی قدیمی خواهد بود...»آری! این سرزمین هزاران بار زمین خورده، ولی هر بار، گریه‌هایش به رویشِ امید تبدیل شده. زخم‌های دیروز، صبر امروز را آبیاری کردند، ترس‌های این شب، فردا را صلح‌آورتر خواهند ساخت. باور داریم روزی می‌رسد که کودکانِ ایران، نه از لرزشِ زمین، که از رقصِ پروانه‌ها می‌خندند! روزی که فریاد شادی‌شان، از مدرسه‌های خرمشهر تا پارک‌های شیراز، از خیابان های تبریز تا کوچه های سیستان، صلح را چون باد به سراسر جهان خواهند برد.تا آن روز... در هر انفجار، آرامش را زمزمه می‌کنیم، در هر ترس، آینده‌ای بدون جنگ را تصویر می‌سازیم. 

چاپ کتاب **کاربرد فناوری های هوش مصنوعی، یادپیری ماشینی و علم داده در مهندسی بهره برداری** بهانه ای شد تا مصاحبه ای با دوست عزیزم مهندس فرشاد میرزایی داشته باشم.

در حین حفاری چاه 20 از اطراف چاه 17 از کف دریا فوران مشاهده می شود که ارتباطی به چاه 17 ندارد ...

در حین حفاری چاه 20 از اطراف چاه 17 از کف دریا فوران مشاهده می شود که ارتباطی به چاه 17 ندارد ...

در بخش چهارم در مصاحبه با مهندس سهیل سعیدی، از متخصصین خبره سیمانکاری، درباره شاخص های کیفی عملیات سیمانکاری، صحبت می کنم.

در بخش سوم به بررسی عوامل دخیل در این حادثه می پردازیم.

در بخش دوم درباره گزارشات و گاهشمار روز حادثه صحبت می کنیم.

بخش اول در ارتباط با وقوع حادثه، خسارات و تبعات آن صحبت می کنیم.

در این اپیزود از چاپاد، روایت مستند و دقیقی از روز حادثه‌ی دکل Deepwater Horizon و چاه ماکوندو ارائه می‌شود. در این بخش، شنونده با جزئیات فنی و مدیریتی عملیات پیچیده‌ای آشنا می‌شود که قرار بود به ترک موقت چاه و آماده‌سازی آن برای تولید آینده منجر شود. اما در پشت‌صحنه‌ی این پروژه بزرگ، زنجیره‌ای از تصمیمات عجولانه، عدم ارزیابی صحیح ریسک، استفاده از سیال حایل نامتعارف، و اجرای آزمایش فشار منفی با تفسیر اشتباه، شرایطی را رقم زد که در نهایت به فاجعه‌ای مرگبار ختم شد. گزارش‌ها نشان می‌دهند که بسیاری از نشانه‌های هشداردهنده در ساعات پایانی پیش از انفجار نادیده گرفته شده‌اند.

در این روایت، علاوه بر بررسی روند فنی عملیات از جمله سیمان‌کاری، آزمایش فشار مثبت و منفی، و جابجایی سیالات، به نقش حیاتی سیستم فوران‌گیر (BOP) و عملکرد یا عدم عملکرد اجزای آن نیز پرداخته می‌شود. همچنین با نگاهی به علل ریشه‌ای حادثه، از جمله طراحی و چیدمان BOP، نواقص نرم‌افزاری، انحراف لوله‌های حفاری در اثر فشار، و فعال نشدن سیستم‌های اضطراری، می‌کوشیم تصویری جامع از این حادثه پیچیده ارائه دهیم.

پادکست چاپاد، پیش درآمد اپیزود اول: چاهی از جهنم

The Well from the hell